Alopesi tıp dilinde saç kaybı anlamına gelmektedir. Alopesi areatada ise saçlarda aniden yuvarlak saçsız alanlar oluşturacak şekilde dökülme olmasıdır.
Alopesi Sreatanın Nedeni Nedir?
Alopesi areata otoimmun bir hastalıkdır. Otoimmun hastalıklarda bilinmeyen br nedenle bağışıklık sistemi kendi hücrelerini yabancı olarak görüp bu hücrelerle savaşmaya başlar. Bu durumda kıl kökleri etrafında bulunan lenfosit denen hücreler sitokin diye adlandırılan kimyasallar salgılarlar ve bu da saçlarda dökülmeye neden olur.
Hastalığın Ailesel Özelliği Var mıdır?
Alopesi areata ailenin bir bireyinden fazlasında görülebilir veya ailenin diğerlerinde pernisiyöz anemi ve vitiligo gibi diğer immun hastalıklar bulunabilir.
Hastalık Bulaşıcı mıdır?
Alopesi areata bulaştırıcı değildir.
Alopesi Areatanın Nedeni Nedir?
Hastalığın yenilen gıdalarla bir ilişkisi yoktur. Diğer sağlık problemlerinde olduğu gibi hastalık stressli bir olaydan sonra başlayabilir, fakat bu olguların hepsinde yoktur.
Hastalık Nasıl Görülür?
Alopesi areata belirgin bir rahatsızlık vermediği için, genellikle berberler tarafından saptanır. Saçın büyümesi durur ve kökünden ayrılır. Alpopesi areata üç evre gösterir. İlk olarak saçlar aniden dökülür, sonra dökülen alanda genişleme olur. Son olarak da saçlar başlangıçta renkleri beyaz veya gri olarak çıkmaya başlarlar. Bu ayları hatta yılları alabilir. Yeni kıllar çıkarken diğerleri dökülebilir.
Saçların Tamamı Dökülebilir mi?
Etkilenen hastaların %5 ine kadar olanında tüm saçlar dökülebilir. Bu duruma alopesi totalis denilir ve çok uzun sürebilir. Hastaların %1 inden azında vücut kılları tamamiyle dökülür, bu durum alopesi üniversalis olarak bilinir.
Hastalığın Başka bir Zararı Var mıdır?
Alopesi areata fiziksel bir rahatsızlığa neden olmaz, ama psikolojik olarak hastayı etkiler.
Tedavisi Nasıl Yapılır?
Ne yazık ki hastalıkta kesin çözüm sağlayabilecek tedavi yoktur. Hastalık yavaş bir şekilde kendiliğinden iyileşebilir. Bazen yeni gelen saçlar beyaz veya gri renktedir, daha sonra orijinal renklerine dönerler.
Saçsız alana kortizon enjekte edilmesi saçların çıkışını hızlandırabilir. Bu tedavi intralezyonel kortizon enjeksiyonu olarak bilinir. Saçlardaki yeniden büyüme sadece enjeksiyon yapılan yerde görülür. Bu tedavi yeni alanlarda saç dökülmesini engellemez. Bununla beraber saçlar çıkmaya başlarsa ilave olarak yapılan enjeksiyonlar saçların çıkmasına yardımcı olur.
Hastalığın tedavisinde bir çok farklı alternetif yöntem kullanılır. Fakat bu tedavilerin sonuçları değişkendir. Bazı losyonların kullanılması bazı kişilerde saçların çıkmasına neden olmaktadır. Bu amaçla kortizonlu ilaçlar veya minoksidil ve tahriş edici bir ajan olan ditranol kullanılabilir.
İmmunoterapi denen tedavide düşük bir konsantrasyonda allerjik reaksiyon oluşturabilecek bir madde dökülen alan uygulanır ve bir allerjik kontakt dermatit oluşması sağlanır. Bu amaçla sıklıkla diphenylcyclopropenone (diphencyprone) kullanılır. Ne yazık ki bu tedavi tahriş edici ve rahatsızlık vericidir,sıklıkla lenf bezlerinde büyümeye neden olur.
Yaygın saç kaybı durumunda güvenilir bir tedavi yöntemi yoktur. Kortizon içeren haplar, PUVA dediğimiz bir ışık tedavisi uygulanabilir. Fakat bu tedavilerin bir takım yan etkileri vardır.
Kellik, saç kaybı veya azalmasıdır, genellikle başın üst kısmında görülür. Ayrıca kılların doğal olarak büyüdüğü bedenin diğer bölgelerinde de dökülmeler görülebilir. Kellik genellikle yaşlanma sürecinin bir parçasıdır. Ayrıca bazı hastalıklar ve ilaçlar da kelliğe neden olabilir.
Saç dökülmesi nedenine bağlı olarak geçici veya kalıcı olabilir.
Nasıl Ortaya Çıkıyor?
Pekçok kellik çeşidi vardır: erkek ve kadın tipi kellik, bölgesel, ve genel.
Erkek tipi kellik kalıtsaldır. Bu kalıtsal kellik genellikle başın ön kısmında görülür, geriye doğru açılma meydana gelir. Ayrıca başın üst kısmında da ortaya çıkabilir. Zamanla, kellik başın üst kısmını kaplayıp sadece yanlarda saç kalıncaya kadar devam eder.
Kadınlarda bazen kadın tipi kellik görülür. Genellikle başın ön kısmında, üst kısmında veya yanlarında saç dökülmesi görülür.
Bölgesel saç dökülmesi genellikle belirli böllgelerde ortaya çıkar. Nedenleri:
Alopesi areata, belirli bir bölgede ani olarak saç dökülmesi, genellikle başın küçük bir bölümünde görülür (nedeni bilinmemektedir) Ringworm, bir çeşit mantar hastalığı Kanser için radyasyon tedavisi Sıcak tarak veya saç kurutma makinesi Saçın çekilmesine neden olan saç şekilleri, örneğin sıkı saç örgüleri Perma ve saç kurutma işlemlerinde kullanılan sıcak yağ tedavileri ve kimyasallar Sinirsel saç çekmeler Yanıklar ve ciddi deri hastalıklarına bağlı kalıcı cilt problemleri
Genel saç kaybı, bütün saçların aynı anda dinlenme durumuna geçmesi ve dökülmesi neticesinde ortaya çıkar. Nedenleri:
Stresli durumlar, örneğin büyük ameliyat, yüksek ateş, veya ciddi veya kronik hastalıklar Hamilelik
Genel Saç Kaybının diğer nedenleri:
Kanser ilaç tedavisi Bazı ilaçlar ve yüksek dozda A vitamini Tiroid hastalığı
Alopesiye universal ise nadir görülen bir saç dökülme tipidir, ve kirpik, kaş, ve genital bölgeler ve koltuk altları gibi bedenin diğer bölgelerinde de etkili olur. Nedeni bilinmemektedir.
Nasıl Teşhis Edilir?
Doktorunuz tıbbi geçmişinizle ve ailenizde görülen saç dökülmeleriyle ilgili sorular yöneltecektir. Başınızı ve cildinizi inceleyecektir. Kan testleri veya mantar olup olmadığını belirlemek için testler istenebilir.
Nasıl Tedavi Edilir?
Kelliğin bazen ilaçla tedavi edilmesi gerekir. Doktorunuz saç dökülmelerini azaltmak ve saç büyümelerini hızlandırmak için çeşitli ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar saçların yeniden çıkmasını sağlayacaktır, ancak yeni çıkan saçlar orjinal saçınıza benzemeyebilir. Bu tedaviye yeni saçlar çıkana kadar devam edilmelidir.
Erkekler ayrıca kendilerine özel başka ialçlardan da kullanabilirler. Bu ilaçlar erkeklerin %80’ninde saç dökülmelerini azaltmaktadır, ve %50 oranında yeni saç çıkmasını sağlamaktadır. Etkisinin görülmesi bir yılı bulabilir. Ancak bu ilaçların düzenli olarak hergün alınması gerekir. Aksi takdirde ilaçların etkileri bir yıl içinde ortadan kalkacaktır. Bu ilaçlar bazı erkeklerin memelerinde hasssasiyete neden olabilir.
Erkeklere özel ilaç tabletlerine hamile kadınların dokunmaması gerekir, çünkü ilaç deri yoluyla absorbe edilebilir. Bu ilaçlar, henüz anne karnındayken, erkek bebeklerin genital organlarında anormal büyümelere neden olabilir.
Eğer saç dökülmesinin nedeni bir hastalıksa, doktorunuz o hastalığın tedavisi için ilaçlar önerecektir. Örneğin, saç dökülmesine ringworm sebep oluyorsa, doktorunuz antifungal bir ilaç tavsiye edecektir. Tedavinin ardından genellikle saçlar yeniden büyümeye başlar.
Eğer sizde alopesi areata varsa, saçlarınız muhtemelen 6-12 ay içinde doğal olarak büyüyecektir. Doktorunuz büyümeyi hızlandırmak için, başınıza steroid enjekte edebilir, veya saç dökülmesinin olduğu bölgeye ilaç solüsyonu kullanabilir. Bu problem yineleyebilir.
Saç ekleme yönteminde ise, saçlı deri başın bir bölgesinden alınıp diğer saç olmayan bölgeye kaydırılmaktadır. Bu tedavinin sonuçları ise kalıcı olabilir veya birkaç yıl sürebilir.
Etkileri Ne Kadar Sürer?
Erkek tipi kellik bir ömür boyu sürer. Ayrıca derinin zarar görmesi veya yanık gibi durumlarda da kellik kalıcıdır. Diğer tip kellikler geçicidir ve birkaç hafta veya birkaç ay sürebilir.
Nelere Dikkat Etmeliyim?
Eğer farkedilir bir kellik varsa, doktorunuzla görüşmelisiniz. Bu arada sağlıklı bir diyet takip etmelisiniz, istirahat etmeli ve stresten uzak durmalısınız. Eğer saç dökülmesinin nedeni bilinmeyen bir hastalıksa, bu yöntemler yardımcı olacaktır.
Saç dökülmesinin olduğu bölgeyi tahriş etmekten sakınmalısınız. Örneğin, saç tokası, elastik saç bantları, saç kurutma makineleri, sıcak taraklar, veya kimyasallar. Doğal saç fırçaları kullanın. Eğer çok fazla saç dökülmesi varsa, saçınızın kısa modelini değiştirebilirsiniz ve kelliğin çok belirgin olduğu bölgeleri bu şekilde kapatabilirsiniz. Veya, peruk, şapka, veya diğer başınızı kapatan giysiler tercih edebilirsiniz.
Reçetesiz ilaçlar kullanmakatan sakınmalısınız. Çünkü bu ürünler genellikle etkili değildir ve deriye ve saça zarar verebilir.
Kadınlarda Saç Dökülmesi
Kadınlarda görülen saç kaybı, erkeklerdeki gibi kalıtsaldır. Kalıtsal kellik genellikle başın ön tarafında, üstünde, veya yanlarında saçın azalmasına neden olur. Kadınlarda tamamen kelliğe çok nadir rastlanır.
Anormal saç dökülmesi nedir?
Bir günde yaklaşık 100 ile 125 tel saçın dökülmesi normaldir. Ancak, günde 125 telden fazla saçın dökülmesi veya dökülen saçların yerine yeniden saç gelmemesi probleme neden olabilir. Ayrıca bedeninizin diğer bölümlerinde de kıl dökülmeleri görülebilir. Saç dökülmeleri nedenine bağlı olarak geçici veya kalıcı olabilir.
Saç Dökülmesini Nasıl Önleyebilirim?
Saç dökülmelerinin pek çok tipinde saç dökülmesini önlemek için yapılabilecek hiç birşey yoktur.Fakat bu süreci çok yavaşlatmak için çeşitli ilaçlar ve ürünler mevcuttur.
Kızdığımızda, ökelendiğimizde ya da sıkıldığımızda, bu duygularımızın şiddetini belirtmek için "saçlarımı yoldum" ya da "bana saçlarımı yoldurdu" deriz. Çoğu zaman öylesine söylediğimiz bu söz, aslında çok bilinmeyen bir ruhsal rahatsızlığını tarif etmektedir. Göze çarpar derecede saç kaybıyla sonlanacak şekilde kişinin kendi saçlarını tekrar tekrar yolmasına trikotillomani denir. Bu terim 1889'da Fransız bir dermatoloji doktoru tarafından "karşı konulamayan saç yolma dürtüsü"nü belirtmek için kullanılmıştır. Psikiyatri hastalığı olarak dürtü bozuklukları başlığı altında sınıflanır.
YAŞAMI OLUMSUZ ETKİLER
Eğer kişi saç yolma dürtüsünü ertelemeye ya da durdurmaya çalışırsa gittikçe artan oranda gerginlik hisseder. Saçlarını yolduğunda ise bir haz, rahatlama ve doyum duygusu yaşar. Herhangi bir cilt hastalığına bağlı olmayan bu durum, ilerledikçe kişinin yaşamını olumsuz etkileleyen bir hal alır. Başlangıçta çok nadir görüldüğü düşünülen 'saç yolma'nın, aslında yaklaşık her yüz kişiden dördünde olduğu farkedilmiştir. Bazen erken yaşlarda başlar, kadın ve erkeklerde aynı oranda görülür ve iyileşme oranı daha fazladır. Bazen de geç yaşlarda başlar, kadınlarda daha sıktır ve süreğen bir durum halini alabilir. Dürtü, kontrol bozukluğu olarak adlandırılamakla beraber, bir çeşit takıntı olduğu ve obsesif kompülsif bozuklukla benzerlikler gösterdiği bilinmektedir. Bazen kıl yolma sadece saçla kalmaz. Buna başta kirpikler olmak üzere kaşlar da eklenebilir.
STRESE GÖRE ARTAR
Stresli durumlarda saç, kaş ve kirpik yolmalar artmaktadır. Ailelerin birinci çocuklarında daha sık görülmesi, kıskançlığın hastalığın başlamasında etkili olduğunu düşündürmektedir. Yine ailesel bazı özelliklerden söz edilebilir. Aşırı mükemmelliyetçi, eleştirici annelere karşın, edilgen, duygularını belli etmeyen babalar bu hastaların ailelerinde ki sık rastlanan bulgulardandır. Herhangi bir stresli yaşam olayından sonra başlama sık rastlanmakla birlikte, hastalığın oluşması genellikle uzun yıllar almaktadır. Çocukluk ve gençlikte genellikle ders çalışma sırasında başlayan saç çekmeleri, kirpik ve kaşlar izler. Saç ya da diğer kılların koparılmasıyla bir gerginlikten kurtulma, rahatlama söz konusu olmakla birlikte, hastalar ağrı ya da acıdan bahsetmemektedir. Kimi zaman kaşıntı, bu duruma eşlik edebilir. Bulgular çoğunlukla kişi yalnız olduğu zamanlarda ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle de bunun bir sorun olduğunun anlaşılması ve tedavi arayışları gecikmektedir. Bu davranışlara tırnak yeme, parmak emme veya sallanma gibi davranışlar eşlik etmektedir. Bunun yanı sıra diğer ruhsal bozukluklar da birlikte görülebilir. Depresyonu gözardı etmemek gerekir. Sıkıntı, stres yaratacak her türlü durum saçlarınızı yolmanıza neden olabilir.
ORTAK ÇÖZÜM ARAYIŞI
Saç, kirpik ya da kaşların yolunması, bir süre sonra bu kılların geri gelmemesi sonucunu doğurmaktadır. Saçsız, kirpiksiz ya da kaşsız olmak görüntü olarak ek sorunlara yol açacağı gibi, "niçin" sorusuna yanıt vermek de yorucu ve streslidir. Zaman geçtikçe sorunu çözmek zorlaşır. Genellikle sorunun çözümü kuaförlerde arandığından, süre uzamaktadır. Sosyal yaşam için oldukça engelleyici ve sıkıntı verici bir durum olaması nedeniyle, bu sorunla yaşamak zorunda kalanlar ve tedavide gecikmiş olanlar, birçok ülkede siteler kurarak sorunlarını paylaşmakta ve çözüm aramaktadır. Kişinin kendinde ya da çocuğunda benzer bir durum fark etmesi durumunda, hemen bir psikiyatri uzmanına başvurması ve nedenini öğrenmesi gerekir. Tedavisinde altta yatan nedenin ve eşlik eden durumların tanınması ve giderilmesi ilk iştir. Davranışcı yöntemler adı verilen tedavi yöntemi uzun sürmekle birlikte etkili olmaktadır. Ayrıca bazı antidepresan ilaçların tedavi edici etkisi bilinmektedir.
TEDBİR ALMAK ÖNEMLİ
Kızdığımızda, üzüldüğümüzde, öfkelendiğimizde sadece söz olarak "saçımızı yolmak" etkili bir cümle olabilir. Yine de bu sözün altındaki gerçeği unutmamakta, sözde kalmayıp eyleme geçtiğinde bir hastalık olduğunu anımsamak gerekir. Bölgesel olarak saçsız kalmış bir başla, şarkılara, şiirler konu olmuş güzellik ve çekicilik simgesi kaş ve kirpiklerimizi yitirmiş bir şekilde yaşamanın hoş olmayacağı bir gerçek. Bu nedenle en baştan tedbir almakta yarar var. Hele yaşadığımız ülkede bunca saç yolduracak haber, olay ve gerçekler varken..
Sık Kullanılanlara Ekleyin
Kızdığımızda, ökelendiğimizde ya da sıkıldığımızda, bu duygularımızın şiddetini belirtmek için "saçlarımı yoldum" ya da "bana saçlarımı yoldurdu" deriz. Çoğu zaman öylesine söylediğimiz bu söz, aslında çok bilinmeyen bir ruhsal rahatsızlığını tarif etmektedir. Göze çarpar derecede saç kaybıyla sonlanacak şekilde kişinin kendi saçlarını tekrar tekrar yolmasına trikotillomani denir. Bu terim 1889'da Fransız bir dermatoloji doktoru tarafından "karşı konulamayan saç yolma dürtüsü"nü belirtmek için kullanılmıştır. Psikiyatri hastalığı olarak dürtü bozuklukları başlığı altında sınıflanır. 